Tuesday, December 30, 2014

Blue or Green? නිල් පාටද කොළ පාටද?




හා හා ඉතිං කළබලවෙන්ට කාරි නෑ. දවසේ තෝරාගැනීම ගැන විශාල කලබැගෑනියක් ඇත්තේ. හැමෝම තීරණයක් ගන්න බැරුව ඉන්නෙ. මොකද දෙපැත්තටම ඡන්ද තියෙනවා. දෙපැත්තට බෙදිච්ච අය තමන් අකමැති බ්‍රෑන්ඩ් එකේ නුගුණ කියනවා. තව කට්ටියක් කියනවා ඔය දෙකම එකයි වෙන එකක් තෝරාගම්මු කියලා. හැබැයි නිල් කොළ දෙකට තමා වැඩි ඡන්ද.

කොළපාටට කැමති කට්ටිය කියනවා නිල්පාට තෝරාගන්නවා කියන්නෙ අපි ලෝකෙට ණය වෙන වැඩක්. අන්තිමේ ඉතුරු වෙන්නෙ මහ හිසරදයක්. විඳවන්න වෙනවා. මෙලෝ රහක් නෑ. ඒ නිසා කොළපාට තෝරගම්මු කියලා. අනික ඔය නිල්පාට එක හැදුනෙත් කොළපාට එකම වෙනස් කරලා තමා. ඒ නිසා නියම ඔරිජිනල් එක ගම්මු කියලා.

නිල්පාටට කැමති කට්ටිය කියනවා ධනය ටිකක් නාස්තිවුණත් හොඳ ප්‍රතිඵලත් තියෙනවා. සෙම නෑ, සෙවල නෑ. මේ දවස්වල වැඩිය ඩිමාන්ඩ් නැති නිසා කළවං නෑ කියලත් සුවර්. තත්ත්වයෙන් උසස්. පොඩි වියදමක් විතරයි වැඩිපුර යන්නෙ. අරකද මේකද එක කෙලියයි.

කට්ටියක් ඉන්නවා, අපිට ඔය කොයිකත් එකයි. කෝකෙනුත් වෙන්නෙ එකම සෙතේ. කොරන මගුලක් කරමු බයිල ගගහ ඉන්නකං, බොරුවට වාද කරනකං කියලා.

තව කට්ටියක් කියනවා, ඔය දෙක නෙමෙයි ඔය සෙට් එකම දහ ජරාව. අපිටනං අරහං වෙලා තියෙන්නෙ කියලා.

දැන් තේරුණානෙ වැඩේ? 

මගුලක් කතා කරනවා. මේ තමා එක්තරා වර්ෂාවසානයක සුහද සාදයේ බ්‍රෑන්ඩ් එක තේරීමේ මහා වාදය.







මහ දවාලේ ඔය කොයික ගැහුවත් හෙන අමාරුයි ඉතිං. අපේ මේ පට්ට ගිනි අව්වෙ කරවෙන ලංකාවෙ ගොඩක් උන්ට ඔය කොයිකෙනුත් කෙළවෙන්නෙ දැඩි උෂ්ණත්වය මැද්දෙ මෙව්වයිනුත් තව තවත් ඇඟ උණුසුම් වෙලා යන නිසා. නාලා කියලා හැන්දෑවක සීතලේ හෙමිහිට කොරනවනං ඕවා නරක නෑ. කොහෙද මේ අපේ ගෙවල්වල උන්දැලගෙ නෑනෙ කිසි උනන්දුවක්. මං කිව්වෙ බයිට් එකක් කාරිය හදලා දෙන්ට. 

හැන්දෑවට පබ් එකට ගිහිං වැඩිය සද්ද බද්ද නැති මුල්ලක පත්තරයක් කියව කියවා පිටපැත්තෙ පිනි බින්දු බැඳුණු පෙණ දාන ඩ්‍රාෆ්ට් බියර් එකක් තොලගානකොට, විශේෂයෙන් දවල් දවස උණුසුම් වටපිටාවක වැඩකරල ඇඟ රත්වෙලා තියෙන වෙලාවක ඇඟ සීතල කරගන්ට ඇත්නම්. අප්පා... ඒ ආතල් එකනං හොඳට ඇරං තියෙනවා. දැන් වයසට යනකොට සෙම වැඩි හින්දා එ් කෙලියත් නිතරම හරියන්නෑ.

ඔය නිහඬ පරිසරයේ තනියෙන් බුදුවෙනවා තරම්ම ආතල් එකක් තමා යාලුවො 4 ක් සෙට් වෙලා සැරජාති බෝතලයක් දෙකකට සෙට් වෙන එක. හොඳට කට දන්ට ගම්මිරිස් වැඩිපුර දාලා හදපු මටන් ස්ටුවක් එක්ක රෝස් පාන් දහයක් විතර කෙළලා අරින කොට දන්නෙම නෑ බෝතලේ නිකම්ම දෙක, තුන වෙනවා. මෙහේ තියෙනවා අර තායි අකුරු ගහපු මාලු සෝස් වලට කොච්චියි, සුදුලූණුයි, දෙහියි, ලුණුයි දාලා හදන නම්පා සෝස්. කට දන්ඩ කියාපු ජාතිය. ඒකට කට දනකොට ෂැගියි, ස්කූබියි වගේ ටුමැටෝ සෝස් දාගන්නවා දිව දිගටම. කොයි ලෝකෙ ලෙඩ හැදිල නවතීද මන්ද ඉතිං. අනේ මේ ඉන්න ටිකේ තමන් ආස දෙයක් කාලා බීලා හොග් ගාලා යනවා මිසක් සිල් අරගෙන අවුරුදු 120 ක් හිටියත් වැඩක් නෑ මටනං. යාලුවො 4 ක් සෙට් වුනාම දෙන්න දෙන්න එතනත් පොඩ්ඩක් කැඩෙනවා. දෙන්නෙක් සෙට් වුණාම ඉතිං වෙනම ලෝකෙකට ගිහෑකි. මමනං ඔය කොයිකෙනුත් ගන්නෙ ආතල් ම තමා. මට නිතරම ඕනි වෙනසක්. අද යාලුවො එක්ක බිව්වනං හෙට තනියෙන්. අනිද්ද ගෙදරටම ගෙනත්  හංගගෙන. අන්න එ් වගේතමා. 

අපි එකපාරක් ගියා ලොකු තේ වත්තක් තියෙන කස්ටමර් කෙනෙක්ගෙ ආරාධනාවකට සීතල කඳුකර ගමකට. දවල් කෑමට තිබ්බා ලොකු සර්ෆ් එක්සෙල් බාල්දියක් පුරෝලා මඤ්ඤොක්කා (අකුරු හරිද මන්දා) තම්බලා. අලි මැටි කෝප්පෙක තැඹිලි පාටට පොල් සම්බෝල පුරෝලා. අර පොඩියට කෑලි කපලා ගමේ තාලෙට උයපු කුකුල්මස් හට්ටියක්. ආයි දීසි වල මොකවත් නෑ. ඊට පස්සෙ අර නිල්පාට තඩි ඇසිඩ් බැරල් (ඇසිඩ් හෝදල ගන්ඩ ඇති) එකක් පුරෝලා කිතුල් රා. (දැන්නං කිතුල් රා බෑ. උගෙ අම්මගෙ ඔලුවෙ කැක්කුමක් අල්ලන්නෙ). අපි ඔක්කොම දහයක් විතර ගියා. එදා තමා දුන්නෙ පොරි හැලෙන්න. ගෙදර ආවද කියලවත් මතක නෑ. ඒ වගේ උත්තමයොනං මෙතේ බුදුන් දැක නිවන් දකිංට ඕනෑ ඒ කරපු මහා පුණ්‍යකරුමෙට. 

ඉතිං මේක ලිව්වෙ පොඩි වෙනසකටත් එක්ක. අනික අද දවාලට හොඳට කාලා බීලා හවස් වරුව විඳෝලා යංට ඕනෑ රෑ වෙනකොට පෙනදාන, සීතල කූල් බියර් එකක් බොන්ට. ඕවා කොරලා බොග දාන්ට බෑ නොවැ.

ඉතිං ලබන්නාවූ 2015 අලුත් අවුරුද්ද මේ අහ නිතර යන එන විභියා (අඩෝ මාත් 5000 යි හරිය), සින්දුවා, මෙන්ඩා, මනෝෂයා (මුල ඉඳන්ම හිටි එකා), මහේෂයා (මේ අනිකා), ඉන්දික සිංහයා, කුරුටුස්, දමියා ඇතුලු මගේ මිතුරු කැලටත් ඉඳහිට හරි මේ පැත්තේ ඇවිත් මෙලෝ රහක් නැති මේ ලිපි කියෝපු හැමෝටමත් විශේෂයෙන් මට උදව් කල අටමා සහ දේශාටත්, කෙනෙකුට බ්ලොග් ලියන්න හිතෙන තරම් පට්ට ලිවිල්ලක් ලියන මාතලං ලොක්කටත් මෙකී නොකී නම් කී නොකී හොකී අයිස් හොකී හැම එකාටත් එකීටත් වගේම මටත්, අපේ ගෙදර උන්ටත් තම තමන්ගේ දුක් කම් කටොලු සියල්ල දූරිම්බූත වෙලා හැමදාම හිනාවෙලා සතුටිං ඉංට ඇහැක් සුබම සුබ අලුත් අවුරුද්දක් වේවා!!!


එහෙනං විසිටරයා ගොහිං ඩෝප් වෙලා එඤ්ඤංකො (අකුරු හරිද මංදා) ඈ....

Saturday, December 20, 2014

චෙක්පත්-3 Cheques-3


හොඳයි ළමායි, අපි පළමු පාඩම් දෙකේදි (මෙන්න එක, මෙන්න දෙක) චැක්පත් කියන මහා බලගතු කඩදාසිය ගැනත් ඒකේ අංගෝපාංග ගැනත් ඉගෙනගත්තනෙ. අද අපි කතා කරන්නේ අපේ අතට ලැබෙන්න පුලුහං බොහොම සරල චැක්පත් ජාති දෙක තුනක්. 

ඔය උඩම තියෙන එක තමා සරලම එක. ඕකට කියන්නෙ විවෘත මුදල් චැක්පත (Open Cash Cheque). මේකේ මුදල් කියලා ලියලා තියෙන හිංද ඕනැ එහෙකුට සල්ලි ගන්ට ඇහැකි. ඒ වගේම විවෘත කියන්නෙ මේක රේඛනය (Crossed) කොරල නැති නිසා. අන්න එහෙම චැක්පත් අපිට ඇහැකි බැංකුවේ මුදල් කවුන්ටරේට දීලා සල්ලි ගංට. 

එහෙම කිව්වට නිකම්ම සල්ලි දෙන්නෑ. පස්ස පැත්තෙ කොරංට වැඩ ටිකක් තියේ. හරි, දැන් ළමයි හරවංට පස්ස පැත්ත.



ඔය තියෙන්නෙ දිලිසි දිලිසි. මෙතන දි අපිට කොටු දෙකක් පේනවා. අපිට කොරන දෙයක් කොරගංට තියෙන්නෙ ඔය වම් පැත්තෙ කොටුවෙ තමා. දකුණෙ කොටුව තියෙන්නෙ බැංකුවට ඕනි මගුලක් කොරගංට තමා. කොටු පනිනවා එහෙම නෙමයි ඕං. ඔය පිටසන් සඳහා (Endorsements) කියන කොටසෙ තමංගෙ අස්සනයි අනෙක් තොරතුරුයි දාංට ඕනෑ. මේ චැක් එක ලියාපු ගිණුම අයිතිකාරයා (අණකරු) ම චැක්එක කවුන්ටරේට දෙනවනං අස්සන විතරක් ගැහුවම ඇති. වෙන කෙනෙක්නං ඔය උඩ තියෙන විදිහට අස්සන ගහලා තමංගෙ නම, හැඳුණුම්පත් අංකය, ලිපිනය දාලා දෙංට ඕනෑ. මේ විස්තර දාන එක කරදරයක් උණාට කාගෙ කාගෙත් ඇඟට ගුණයි. පහලම තියෙන අස්සන මුදල් ලැබෙනකොට ගහන එක තමා සිරිත. ඒ උනාට මේ කාරියබහුල ජීවිතේ අපි දෙකක් ගහංට තියේනං දෙකම ගහලා දෙන එක තමා ඉක්මන්. නැද්ද ඈ...

ඕං ළමයිනෙ ඊ ගාවට තියෙන චැක් එක බලංටකො. ඒකෙ අනික්වා ඔක්කොම හරි. තව ඉරි කෑලි දෙකක් තියෙනවා. ඔව්, ඔව්, සමාන්තර රේඛා දෙකක්. මේ රේඛා දෙක තිරස්ව, සිරස්ව ගහංටත් පුලුහං. ඒ වුනාට සිරිත හරහට ගහන එක තමා. මේකට කියනවා අපි චැක්පත් රේඛනය කිරීම (Crossing) කියලා. දැන් මේ රේඛිත චැක්පත අපිට බෑ කවුන්ටරෙන් සල්ලි ගංට. මේක අනිවාර්යයෙන් ගිණුමකටම දාංට ඕනෑ. මුදල් කියලා තියෙන චැක්පත් නිකං අනං මනං ගිණුම් වලට දාංට බෑ, ජංගම ගිණුමකටම තමා දාංට ඇහැකි. 



එහෙම දානකොට අර නං ගං අනං මනං ඕන්නෑ. තමන් චැක් එක තැන්පත් කරන්නෙ මොන ගිණුමටද කියලා (credit instructions) මේං මෙහෙම දැම්මම ඇති.


දැං බලංට මේ පහල පිංතූරෙ. මේකෙ පේනවද කෙනෙක්ගෙ නමක් ලියලා තියෙනවා. ආ... එහෙනං මේක පුලුවං ජංගම ගිණුමක් නොවන තමන්ගෙ ඉතිරිකිරීමේ ගිණුමකට බැරකරන්ට. හැබැයි, ඒ නම සඳහන් ඇත්තාටම (ආදායක - Payee) තමා. වෙන කෙනෙක් දාගන්නවානං ඉතිං ආයිත් ජංගම ගිණුමකටම තමා. 


දැන් අපිට පුරස්නයක් එනවා නම සඳහන් වෙන කෙනෙක්ගෙනම් කොහොමද තවත් කෙනෙක් මේක තමංගෙ ගිණුමට දාන්නෙ කියලා. නෑ... එහෙම ප්‍රශ්නයක් නෑ. ඔය චැක්පතේ දකුණට වෙන්න "හෝ රැගෙන එන්නාට (or bearer)" කියලා තියෙන්නෙ. ඒ කියන්නේ ගේන කෙනාට ඕනි එකක් කොලෑකි. 

ඔය ආණ්ඩුවෙ චැක් වල, එතකොට ගෙවුම් ඇණවුම් වගේ එවුවයෙ ඔතන "හෝ රැගෙන එන්නාට" කියන එක වෙනුවට තියෙනවා, "හෝ අණට (or order)" කියලා. එතෙංදි මේ කතාව තරමක් වෙනස්. ආන් ඒ ගැන අපි කතාකරමු ඊ ළඟ ලිපියෙන්. 

මේ චැක්පත් අලුතිං අඳිංට ගිහිං මාංසියි හරියට. මං දැනට ගිහිං... අනික් ඇත්තංගෙ එව්වයෙත් කරක් ගහලා එඤ්ඤංකො ඈ....



Saturday, December 13, 2014

The Public Opinions-1 ජනතා මත-1

http://angrycashierchick.tumblr.com/

හැමදාම චැක් ගැනයි අරකයි මේකයි කොටලා මේකත් නිකං ටියුෂන් ක්ලාස් එකක් වගේ වෙලා. පහුගිය ටිකේ වරුසාවසාන ගේම් හිංද සහෝදර සමාගම් වල කරක් ගහන්නත් බැරි උනා. (ලොකු දෙයක් කිව්වා? අනෙහ් මෙහ්..) මේක පබිලිස් කොරල යංට ඕනා ඒ පැතිවලත්.

දැං මං මේ ටිකේ බොලාට ලියනවා ලිවිල්ලක්. නෑ...නෑ... එකතු කරලා තියනවා ටික ටික පබිලිස් කොරංට. ඉතිං අද මං ලෑස්ති වෙන්නෙ මොන පොල් පැලේ කංටද දන්නවද? මම හදන්නෙ සාමාන්‍ය ජනතාවට තියෙන පුරස්න ටිකක් කතා කොරංට. ඒ කොරල එව්වට පොසිබල් සොලූෂන් ටිහකුත් ඇදල අරිංට. මෙව්වත් ඉතිං බංකු බංකුම තමයි. ඒ උනාට බංකු නැතුවත් බෑනේ...නැද්ද මං අහන්නෙ?

රජයේ බැංකු තාමත් ඇයි මිනිස්සුංට සමීප නැත්තෙ?
ඔය පුරස්නෙ මෙහෙම දිග අරිංට පුලුවං. ආණ්ඩුවෙ කන්තෝරුවක තියෙන රාජකාරිමය, ඒකාකාරී, වෙලාවෙන් පිට වැඩ නොකරන (මං කියන්නෙ ගණුදෙනු නොකරන), එන මිනිස්සු කරදර කාරයො විදිහට දකින, චක්‍ර ලේඛ වලින් බැඳුනු ලක්සන තාම තියෙන්නෙ ඇයි?

බොලා දන්නවා, පෞද්ගලික බැංකු මේ රාමුවට කොටු වෙලා නෑ ඒ තරම්ම. ඒ වුනාට ඔවුන් ලාභ අපේක්ෂාව මුල් කරගෙන යමක් කමක් ඇති අයට නෙ සලකන්නෙ. ඔන්න ඔතෙංදි මිනිස්සු රජයට අයිති බැංකු වලට ගොනුවෙනවා. අනික තමංගෙ මුදල් වලට තියෙන ආරක්ෂාව ගැන මිනිස්සු හිතනවා දෙපාරක්. මොකද අපිට මෑත කාලෙ පොඩි අත්දැකීම් දෙකකුයි ලොකු අත්දැකීමකුයි තියෙනවනෙ. ඉතිං ලංකාවෙ ඉන්න මිනිස්සුංගෙං වැඩි හරිය ආණ්ඩුවෙ බැංකු වටා රොක් වෙද්දි සාපේකෂව ඊට අඩු ප්‍රමාණයක් පෞද්ගලික පැත්තට ඇදෙනවා. පෞද්ගලික එව්වයෙ ඉන්නව වගේ දෙගුණයක් විතර කාරිය මංඩලයක් තමා අරවයෙ ඉන්නෙ. හැබැයි දවසක ගණුදෙනු ප්‍රමාණය ඒ වෙනුවට පස් ගුණයක් විතර වෙනවා. මහ ලොකු ජනතාවක් හසුරුවන කාටත් (පොලීසිය, බස් කොන්දොස්තර) තියෙන මෙව්ව එක තමා මෙව්වයෙ සේවකයන්ට තියෙන්නෙ. ඉතිං නෝ කතා නො සිනා!

අපේ බැංකු ක්‍රමය අපිට ආවෙ සුද්දගෙං. දන්නවනෙ ඉතිං අධිරාජ්‍යවාදී, නිළධාරිවාදී වගේ ඇතැම් අයහපත් ලක්සන මේ ක්‍රමයටත් කාන්දු වෙන්නෙ ඒ නිසා. බලන්නකො අපේ රාජ්‍ය සේවය. මෙතනදි සේවකයා චක්‍ර ලේඛ වලින් බඳිනවා. ඒවා හරියට ෆලෝ කොරනවද බලන්න ඔඩිට් පනිනවා. හැකි තරම් ප්‍රමාණයක් ගෙදර යවන්න බලනවා. මිනිස්සු රස්සාවට ආදරෙයි නෙ. මොකද ඔය කවුරුවත් කන්ඩ අඳින්ට දෙනවයැ. සාමාන්‍යෙයන් බැංකුවල සේවකයන්ට නීති තදයි. මුදල් සමග කටයුතු කොරන හිංද අවදානම වැඩියි. නීති සහ තද ප්‍රතිපත්ති තියෙන්නෙ වංචා වලක්වන්න. වැඩි පඩියක් ගෙවන්නෙත් හොරකං කරයි කියලා. (ඒත් කොරන එකා කොරනවා. ඒක කොහෙත් එකයි.) මෙන්න මේ චක්‍ර ලේඛ සහ නීති නිසා තමා ගනුදෙනු කරංට යන අයට දැනෙන්නෙ තමංව රස්තියාදු කොරනවා කියලා. ණයක් ගංට ගියාම අරකද මේකද ලිය කියමං අටෝරාසියක් ඉල්ලන්නෙ ඔය අවදානම අඩු කරංට. දන්නවද? ලෝකෙම බැංකු දැන් ක්‍රියා කරන්නෙ විසේස ප්‍රඥප්තියක් යටතේ අවදානම් අඩු කරංට.

ගණුදෙනු කාලසීමාවත් හරි පුරස්නයක්. තමන්ගෙ දෛනික කාල සටහන ඇතුලෙ බැංකුවට යන්න වෙලාව වෙන්කරගැනීම පුරස්නයක්, විසේසයෙන් බිසිනස් කාරයින්ට. ඕකට හොඳම විකල්ප තමා ඉංටනෙට් බෑංකිං, මොබයිල් බෑංකිං සහ සොයංක්‍රීය ටෙලර් යන්ත්‍ර බාවිතා කොරන එක. පෝලිං ඇත්තෙම නෑ. මං හූනා කියන්නැහේ කියංනං, තව අවුරුදු දෙක තුනකිං තමුන්නැහැලට බැංකු පැත්ත පලාතෙ යංට ඕනි වෙන්නෑ. (බැංකු ටික වැහෙයිද ඇහුවා? නෑ...නෑ...) දැනට ඔය ගෙදර ඉඳං කොරංට බැරි වැඩ සේරම එතකොට පුලුවං වෙනවා.


සමහරුංට පුරස්නයක් ඇයි බැංකු කවුන්ටර් වල තරුණ ඉටිකිරිස් කෑලි නොදා පුප්පගෙන ඉන්න මැන්ටල් දාන්නෙ කියලා. හේතුව සේවක හිඟය. අනෙක අලුත් අය මුදල් කටයුතු වලට එක පාර දැම්මාම උන්ව ෂොක් වෙනවා. හැමෝම එක වගේ නෙමෙයිනෙ. එක වගේ දක්ෂ නෑ. සැලෙනවා. බය මීටරේ එක එක පාඨාංක. ඈ... අනික තමා මේ පුරස්නෙ නගරයෙන් බැහැරට වැඩියි. ඒ කියන්නෙ ඈත පලාත්වල සාකාවල ඉන්නෙ අර මං කියපු කට්ටිය. ඉටිකිරිස් ඔක්කෝම එක්කො බැඳලා, නැත්තං බබා හම්බු වෙලා, නැත්තං ඉගෙනගන්න කියලා ඉස්තාන මාරු හදාගෙන නගරෙට ඇදෙනවා. රොඩු බොඩු ඉතුරු වෙනවා. කොට ගවුමක් අැඳපු කොණ්ඩෙ රී බොන්ඩ් කරපු තොල් රතු කරපු කෑල්ලක් කවුන්ටරේ ඉන්නවනං සේසතම හූරලා ගෙනත් බැංකුවේ දාලා ටික ටික ගංට අපිත් කැමතියි ඉතිං. ඒක මනුස්ස සොබාවෙ.

කොයි ක්ෂේත්‍රෙයත් ශරීර හොරු ඉන්නවා. උසස්වීම් සහ ශ්‍රේණි කිරීම් වගේ එව්වයෙ ගැටලු තියෙනවා. මතකද ඉස්සර ඔය ආණ්ඩුවෙ කන්තෝරු, බැංකු වගේ එව්වයෙ පියන් කියලා පොරක් ඉන්නවා. උන්දැ පොතක් පයිල් එකක් ගෙනත් දෙනකං ක්ලාක්ලා වැඩ කරන්නෑ නොවැ. දැන් ඔය තත්ත්වෙ බැංකු වලනම් වෙනස් වෙලා සෑහෙන දුරට. එ්ත් තාමත් සමහර කෙනෙක් තමංගෙ ශ්‍රේණියට අදාල නොවන වැඩ කරන්නෑ මලාට. ඕකේ සාධාරන පැත්තකුත් තියෙනවා. මොකද? තමන්ට අයිති නැති රාජකාරියක් (උදාහරණයක් විදිහට නිළධාරියා වෙනුවට කැෂියර් අත්සන් කිරීම, කළමණාකරු කළයුතු තහවුරුවක් පහල නිළධාරියෙක් කිරීම) කෙනෙක් කරලා කොතන හරි වැරදුනොත් කල එකාටයි ඒක නීතියෙ හිටියට කොරංට නියම වෙච්ච එකාටයි දෙන්නටම බඩු බනිස්.

ඔබ දැකලා ඇති කාලයක් ගණුදෙනු නොකල ගිණුම් සක්‍රිය කරගෙන එන්න කියලා ඔබව කළමණාකරු හෝ වෙනත් ඉහල නිළධාරියෙක් ලඟට යවනවා. ඕක මහ වදයක් තමා. ඒත් මෙහෙම හිතන්න. අක්‍රිය ගිණුමක මුදල් ටිකක් වැඩිපුර තියේනම් ඒ ගිණුමේ යම් අවදානමක් තියෙනවා. ගිණුම් හිමියා නිතර නොඑන නිසා හඳුනාගැනීම ගැන ගැටලු තියෙනවා. මුදලක් අදාල පුද්ගලයාටම නොගෙවීම කියන වරද ඉතාම කිරිනිමෙල්. ඒ නිසා ඒ ගිණුම් දැඩි පාලනයකට ලක් කරනවා, වෙනත් කෙනෙක් වංඤා කොරන්ට ඉඩ තියෙන නිසා.

මම මේ සාධාරනීකරණයක් තමා කලේ. ඒක කරංට හේතුවක් තියෙනෙවා. බැංකුවල වැඩ කරනවා කීවම පිටිං බලන කෙනෙක් හිතයි “අයියෝ...ඕක මොකක්ද? උදේ නමයට අරිනවා. තුනට වහනවා. ඇමති වරුනට වගේ පඩිත් තියෙනවා. උන්ට මොන ප්‍රශ්නද?“ කියලා.

නෑ එහෙමම නෑ. පඩි ගෙවන්නෙ දරන අවදානමට සහ වංඤා වලක්කංට. මොකද සල්ලි එක්කනෙ වැඩ. අනික මෙවුන්ට නිවාඩු දවස් වලත් වැඩ තියෙනවා. (ඕ.ටී. ගෙවනවා කිව්වා?) ඔව් ගෙවනවා. හැබැයි හැමදාටම නෙමෙයි. නිකං වැඩ කරන දවස් ඕනි තරං තියෙනවා. ඔය ගෙවල් ගානෙ එන්නෙ ටී ෂර්ට් කලිසං ගහගෙන සෙරෙප්පු, ඩෙක් ෂුස් දාගෙන. ඒවා නිකම්ම තමා. අනික පවුලෙ අය ගැන හොයංට වෙලාව මදි. මල ගෙදරක මගුලක යංට වෙලාව නෑ. ඉතිං පැංසොං ගිය දාට පොලිස් කාරයට වෙච්ච එකේ අනික. ඒ වගේම දවසම එක විදිහක ඉරියව්වකින් ඉඳලා ලෙඩ. බලන්න නිකමට හොයලා, බැංකුවල වැඩ කරන පිරිමිංට වයසට යනකොට තට්ටෙයි බඩයි සුවර්. ගෑනු අයට පස්සයි බඩයි ටයරුයි සුවර්. සීනි, ප්‍රෙෂර්, කොලෙස්ටරෝල් බුදු ෂුවර්. හැමදේම සතේට බැලන්ස් කරන්න ඕනි. අද කරන දේ අදම තමා ආයි හෙටක් නෑ. ඒ නිසා කෙල්ලොත් රෑ දෙගොඩ හරිය වෙනකං වැඩ කරලා කොල්ල වලිත් දානවා.

මම දන්නව මේක කියවලා පැමිණිලි පෝලිමක් එන බව. ඉතිං මම මේ කිව්වෙ මේ කට්ටිය දිහා වෙනස් ඇහැකිනුත් බලන්න වෙන බව. එහෙම නැතිව සුද්ද කරනවා නෙමෙයි. මම ඊ ළඟ ලිපියෙන් ලියනවා මෙයාලා අතින් මිනිස්සු අපහසුතාවයට පත්වන අවස්ථා ජනතාවගෙ ඇසින් බලලා. එහෙම නැතිව ඒක මුලින් කරලා මේක අන්තිමට දැම්මනම් මමයි ජනතාවට අසාධාරණයක් කරන්නෙ. ඉතින් සහෝදර සහෝදරියනි, රටකට නැතිවම බැරි මේ ක්ෂේත්‍රය වඩාත් යහපත් තැනක් කරගන්නට හැකි අයුරු අපි ඉදිරියේදි කතා කරමු. එතෙක්..

ගිහිං එඤ්ඤං ඈ...

Saturday, December 6, 2014

චෙක්පත්-2 Cheques-2


ගියපාර අපි අඳුන්නල දුන්නනෙ ආයිබොවන්ඩ ඔය උඩ රූපෙ තියෙන චැක් පත කියන කඩදාසියයි ඒකෙ තියෙන අංගෝපාංගයි, ඔය පහලම 7 අංකෙ යටතේ කියවෙන MICR තීරය ගැනයි. අද අපි ඉතිරි අංගෝපාංග ගැන කතාකරමු. අදනං යන්නෙ අංක පිළිවෙළට ඈ...

1. දිනය
චැක් එහෙක දිනේ හරිම වැදගත්. ඒක දාංට ඕනි ඔය දිනේට තියෙන කොටු 6 ට පහලින් තියෙන පිළිවෙලට දිනය, මාසය, අවුරුද්ද කියන පිළිවෙළටයි. දැං අහයි අනෙක් පැත්තට (සිංහල කෙරමෙට) හරි මාසෙ මුලට එංට ඇමෙරිකන් කෙරමෙට හරි දිනේ දාංට බැයිද කියලා. බැරි නෑ, හැබැයි නීතිමය පුරස්නෙකදි අවාසි වෙන්ට බැරිනෑ. දන්නවනෙ ඉතිං නීතියෙ හැටි. 

මේ දිනය වැදගත් වෙන්නෙ චැක්පතේ දිනේ ඉඳලා මාස 6 ක් යනතුරු පමණයි චැක්පත වලංගු. ඉන්පස්සෙ ගණුදෙනු ඔප්පුකරන්න යොදාගංට ඇහැක් උනාට, ගණුදෙනුවලට යොදාගංට බෑ. එහෙම මාස හය ගිහාම අපි කියනවා ඒකට යල් පැනපු චැක්පත කියලා.

අනික තමා ඉදිරි දිනයක් දාලා තියෙන චැක්පත් බැංකුවට ඉදිරිපත් කරංට බෑ පොතේ හැටියට. ඒ වුනාට ඒවයින් බැංකුවෙන් පිට ඕනිම ගණුදෙනුවක් කරංට ගැටලුවක් නෑ. කල් ඇතුව බැංකුවට දැම්මොත් ඒක මතු දාතම චැක්පතකි කියලා රිටං කොරන්ට ඇහැකි.

2. අණලාභී බැංකුව
මේක ඉතිං චැක් එකේ ප්‍රින්ට් කොරලමනෙ තියෙන්නෙ. මෙතන තියෙන්නෙ චැක් එකෙන් කරන නියෝගය මොන බැංකුවෙ මොන සාකාවටද කොරන්නෙ කියන එක තමා. වෙනත් විදිහකින් කියනවානම් මේ චැක්පතේ මුදල අන්තිමට ගිහිං අඩුවෙන්නේ ඔය කියන බැංකුවෙ ඒ කියන සාකාවෙ තියෙන ජංගම ගිණුමෙන් තමා.

3. ආදායක
මේක ඇවිල්ල චැක් එකේ මුදල් ගෙවංට ඕනි කාටද කියන එක. මෙතන ඒ පුග්ගලයගෙ හරි ආයතනයෙ හරි නම ලියනවා. ඒ නම තියෙන කෙනාට තියෙන අයිතිය හරි ඉහලයි. සමහරු ඔතන ලියනවා මුදල් කියලා. ඒ කියන්නේ මේ චැක්එක ඕනිම කෙනෙකුට මුදල් ගන්න හෝ ජංගම ගිණුමකට දාන්න පුලුවන්. මුදල් චැක්පත් තැන්පත් කොරංට ඉතිං ජංගම ගිණුමක්ම තියෙන්ට ඕනි. අනෙක් වර්ගවල ගිණුම් වලට මුදල් චැක්පත් තැන්පත් කරන්ට බෑ. ඒ වගේම මතක තියාගන්න මුදල් චැක්පත කියන්නෙ කවුන්ටරෙන් සල්ලි ගන්ට ඇහැක් චැක් එක කියන අර්ථය නෙමෙයි. ඒ වගේ එව්වට කියන්නෙ විවෘත චැක්පත් කියලයි. 

4. මුදල අකුරින්
මෙතන රූල් 3 ක් තියෙනවානෙ. ඉතිං අත දිග ඇරලා අකුරිං ලිව්වෑකි. හැබැයි මුලිං හිස්තැන් තියංට එපා, වඤ්ඤා වෙංට ඇහැකි. ගණන අකුරින් ලියලා අගදි පමණයි කියන වචනෙත් ලියන එක තමා සිරිත. මෙහෙම,
“පණස් දහස් තුන්සිය හැට පහක් පමණයි“. 
රූල්වල ඉතිරි ඉඩ ඉරක් ඇඳල දාන අයත් ඉන්නවා. ඒක හොඳා කෝකටත්.

5. මුදල ඉලක්කමෙන්
මේ කොටුව ඇතුලෙ අර කලිං අකුරෙන් ලියපු ගානම හරියටම ලියලා දානවා මෙන්න මේ වගේ, 50365/-. ඔතන ශත ගාණක් තිබුණොත් 50365.50 හෝ 50365/50 වගේ ලියන්නත් ඇහැකි. ශත නැත්තං /- ලකුණෙං අහවර කරන එක තමා හොඳ. ඔය ඇල ඉරි කෑල්ල නැත්තං ස්ලෑෂ් එක ටිකක් උසට ලියංට ඕනි 1 ඉලක්කමත් එක්ක පැටලෙන්නැති වෙංට. තව සමහරු අර අග ඉඳං ඉලක්කං 3 ගානෙ කඩලා කොමා ඉට්ටයිල් එකට ලියනවා. කොමාව ඉලක්කමක් වගේ පේන්නැත්තං අවුලක් නෑ. මේ වගේ, 50,365.50.

අකුරෙනුයි ඉලක්කමෙනුයි ලියපු ගණං දෙක වෙනස් නං බැංකුවට ඇහැකි රිටං කොරංට. ඒත් අකුරෙං ලියාපු ගාණ ගෙවංට නීතියෙං තහනමක් නෑ. 

6. අණකරු අත්සන
මේකෙං තමා චැක් එක වලංගු වෙන්නෙ. අස්සන කිව්වම ඉතිං බැංකුවට දීලා තියෙන ආදුරුස අස්සන තමා ගහංට ඕනි, තමංට ඕනි එව්ව නෙමේ. අස්සන නැත්තං හරි අර කීව ආදුරුසෙං වෙනස් අස්සනක් ගහලා තිබබොත් ඉතිං රිටං තමා. අස්සන ගහන කොට ඔය පහල තියෙන සුදු තීරයේ එහෙම ගහංට එපා. ඒක MICR තීරයනෙ. 

අපි එහෙනං බලමු ඔය කියාපු විදිහට ලියාපු චැක් එකක්. 


අදට මදෑ... එහෙනං ආයිම පාඩමකිං හම්බු වෙමු ඈ...