Tuesday, February 3, 2015

Cheques-4-චෙක්පත්




අද අපි කතාකරමු චැක්පතක් අගරු වෙන්න (Return) එහෙම නැත්තං රිටං වෙන්න බලපාන හේතු. චැක් එක අැවිල්ලා අපිට ලැබෙන්නෙ ඒක ලියා අස්සන් කොරපු අයගෙන් හරි චැක් එක අපිට දුන්නු අයගෙන් හරි යම් මුදලක් අයවෙන්න තියෙනවංනෙ. ඉතිං බැංකුව එයාගෙ අණ නොතකා මේ පාත දාන සටහන් (Remarks) එක්ක හරවා එව්වොත් අපිට සිද්ධ වෙනවා නඩු කියලා හරි අර මුදල අපිට චැක්එක දීපු කෙනාගෙන් අයකරගන්න. අන්න එතෙන්දි චැක් එක බැංකුව නොගෙව්වෙ ඇයි කියලා දැනගන්න මේ පාඩම උදව් වෙයි. 

  • Signature Differs from our Specimen / අත්සන ආදර්ශයෙන් වෙනස්ය
මේකෙන් කියවෙන්නෙ චැක්එක ලියාපු උන්දෑ බැංකුවට දීලා තියෙන ආදර්ශ අත්සන ට වඩා මේ චැක් එකේ තියෙන අත්සන වෙනස් බව. හැමෝටම තම අත්සන හැම වෙලේම එකම විදිහට ගහංට බෑනෙ ආයිබොවංඩ. ඒක නෙමෙයි මෙතන කියන්නෙ. අත්සනේ කැපී පෙනෙන වෙනසක් දකිනවා කියන එක. හොර අස්සොනක් ගහලා වෙංට පුලුවං.
  • Drawer's Signature Required / අණකරු අත්සන අවශ්‍යයි
මේකෙං කියන්නෙ චැක් එක අස්සන් කොරලාම නෑ කියන එක තමා. ඒක ඉතිං අනික් ඇඳුං කැඩුං ඔක්කොම ඇඳලත් අත්යාවස්ය කොටසට ඇඳුමක් නෑ වගේ. තේරෙනවනෙ. චැක් එක කියන්නෙ ලිඛිත නියෝගයක් (Written Order) කියනවනෙ. ඉතිං අස්සනක් නැති එහෙම නියෝග තියෙංට බෑ.
  • Post Dated Cheque / මතු දාතම චෙක්පතකි
චැක් එකේ සඳහන් දිනේ තාම උදාවෙලා නෑ කියලා තමා ඔය කියන්නේ. ඒ කියන්නේ ඒ දිනේට කලිං මේක බැංකුවට ඉදිරිපත් කොරලා තියෙනවා. එහෙම මතු දාතම චැක්පත් බැංකුවට දාන්න බැරි වුණාට එළිමහනෙ ගනුදෙනු කොරංට කිසි පුරස්නයක් නෑ. 
  • Stale Cheque / යල් පිණූ චෙක්පතකි
අර කලිං කියපු එකේ අනික් පැත්ත. ඒ කියන්නේ චැක් එක කල් පැනලා. චැක් එකක් ඒකෙ සඳහන් දිනේ ඉඳලා මාස 6 ක් පමණයි වලංගු. එයින් පස්සෙ බැංකුවට දාන්න බෑ. හැබැයි මේ කියන මාස 6 ඇතුලත බැංකුවට දාලා වෙනයම් හේතුවක් උඩ රිටං වුනොත් නඩු කියංට ගිහාම ඒ මාස 6 පැනලා කියලා පුරස්නයක් නෑ. 
  • Alteration Requires Drawer's Signature in Full / සිදුකල වෙනසට අණකරු අත්සන අවශ්‍යයි
චැක් එක කපලා කොටලා වෙනසක් (Alteration) කොරලා තිබ්බොත් ඒ හැම කැප්ලිලටම/වෙනසටම චැක් එක අස්සන් කොරන එක්කෙනා නැවත නැවත අස්සන් කොරන්ට ඕනි. එහෙම තහවුරු කොරංට ඕනි.
  • Payee's Endorsement Requires / ආදායකගේ පිටසන අවශ්‍යයි
ඔය චැක්වල හෝ රැගෙන එන්නාට (Or Bearer) කියලා කෑල්ලක් තියෙනවානෙ. සමහර එව්වයෙ ඔතන හෝ අණට (Or Order) කියලා තියෙනවා. එහෙම නැත්තං හෝ රැගෙන එන්නාට කියන එක ඉරකින් කපලා තිබ්බොත් (මේ කැපිල්ලටනං අත්සන ඕන්නෑ හොඳේ...) ඒ චැක් එකේ මුල පැත්තෙ තියෙන නම පිටිපස්සෙත් ඒ විදිහටම ලියංට ඕනෑ. ඒකට කියන්නේ පිටසන් කොරනවා (Endorse) කියලයි. එහෙම පිටසන් නොකලොත් අර උඩ තියෙන වගන්තිය ගහලා ආපහු එවනවා. 
  • Mutilated Cheque / විකල චෙක්පතකි
චැක් එක කොතන හරි ඉරිලා, කැපිලා (කතුරකින් වගේ), පිච්චිලා, මඩ ගැවිලා වගේ මොනයම්ම හෝ විකෘතියක් වුණාම ඕක තමා ගහලා එවන්නේ. බොහොම වෙලාවට ඔය චැක්වල පසුබිමේ වර්ණයක් තියෙනවනෙ (බැංකුවෙ නම පූංචියට ගහලා තියෙනවා වෙන්නට පුලුවං). ඔය වර්ණය ගහපු තීන්ත වර්ගය බොහොම සංවේදියි. ඒ කියන්නේ වතුර බින්දුවක් වැටුනත් දියවෙලා පැල්ලම් ගැහෙනවා. අන්න එහෙම පසුබිමේ තින්ත බොඳවුනොත් ඒකත් විකල චැක්පතක්.
  • Date Irregular / දිනය අවිධිමත්ය
දිනය දමන පිළිවෙලක් තියෙනවනෙ. ආං ඒ පිළිවෙල අදාල කොටු ඇතුලෙදි වෙනස් වෙලා තිබුණොත් මේ රිමාක් එක ගහලා ආපහු එවංට ඉඩතියෙනවා. ඕකෙ දිනේ DD/MM/YYYY කියන පෝමැට් එකෙං තමා ඉල්ලන්නෙ. දෙපැත්ත මාරු කරලා ලිව්වොත් බැංකුවට පුලුවං ගෙවංට. හැබැයි මාසෙ මුලට දාලා හරි වෙන මගුලක් කරලා තිබුණොත් බඩුම තමා. එහෙම එක එකාට ඕනි විදිහටයැ මාසෙ මාරුවෙන්නෙ?
  • Amount in Words and Figures Differs / අකුරෙන් හා ඉලක්කමෙන් ඇති ගණන් වෙනස්ය
මේකෙන් කියන්නේ චැක්එකේ වටිනාකම අකුරෙනුත් (words) ඉලක්කමෙනුත් (figures) ලියනකොට වෙනසක් වෙලා තියෙන බව. මෙතෙන්දි අකුරෙන් ලියපු ගාණ ගෙවන්ට බැංකුවට අයිතියක් තියෙනවා. හැබැයි ගොඩක් වෙලාවට චැක්එක අස්සන් කොල එක්කෙනාව ගෙන්නලා නිවැරදි කරවා ගන්න තමයි බලන්නෙ. නැත්තං රිටං කොරන්නත් ඉඩ තියෙනවා. 

  • Account Closed / ගිණුම වසා ඇත
ජංගම ගිණුමක් වහන්නෙ හොඳකට නෙමෙයි. වෙන පලාතකට පදිංචචියට ගියත් එහේ බැංකුවකට ගිණුම මාරුකරගන්නවා මිසක් වහලා දාන්නෑනෙ කවුරුවත්. මොකද පරණ ජංගම ගිණුමක් තියෙනවා කියන්නේ හෙන ප්‍රෙස්ටීජ් එකක්. ඉතිං ගිණුමක් වැහෙනවා කියන්නේ හොඳකට නෙමේ. එහෙම වැහුණු ගිණුමක චැක් එකක් අපි බැංකුවේ දැම්මොත් අනිවා ඒක රිටං වෙනවනෙ. හැබැයි මේ චැක්එකට අදාල මුදල ඉල්ලන්න රිටං වුණු චැක්එක සාක්කියක් කරගන්න බාධාවක් නෑ.  


මෙතන ඉඳලා තියෙන රිමාක් 5 ම ගිණුමේ පැවැත්මට හානිකරයි. ඒ කියන්නේ හැම එකෙන්ම කියවෙන්නේ චැක් එකට මුදල් නෑ කියන එක ගෙවීම් අත්හිටුවන එක හැර. 
  • Payment Postponed Pending Drawer's Confirmation / අණකරු තහවුරුව ලැබෙනතෙක් ගෙවීම් කල්දමන ලදි
මෙයින් කියවෙන්නේ බැංකුවට චැක්පත හෝ ගිණුමේ ශේෂය ගැන ගැටලුවක් තියෙනවා.  නමුත් අණකරුගෙන් තවම ඒ ගැන විමසන්න බැරිවුණා. එතකං ගෙවීම කල්දානවා කියලයි.
  • Payment Stopped by Drawer / අණකරු විසින් ගෙවීම් අත්හිටුවා ඇත
ගෙවීම් අත්හිටුවීම සමහර විට චැක්එකට අදාල ගණුදෙනුවේ දෝෂයක් නිසා කලා වෙන්න පුලුවන්. සමහරු ගිණුමේ සල්ලි නැති නිසාත් ඕක කරනවා. හැබැයි බැංකුව දකින්නෙ ඒක නරක පුරුද්දක් විදිහට. ඔන්න චැක් එකට අදාලව ගත්තු භාණ්ඩයක් ආපසු යැවීම වගේ දේකදි මේක සාධාරණ දෙයක්.
  • Cover Not Received / ආවරණය ලැබී නොමැත
චෙක්පතට උවමණාතරම් මුදලක් ගිණුමේ තැන්පත් කරලා නෑ කියන එක. මේ රිමාක් එක මමනම් මෑතකදි දැක්කෙ නෑ. දැක්කොත් එහෙම අපිව දැනුවත් කොරංට ඕනෑ, හොඳද?
  • Effects Not Realized / අයපත් උපලබ්ධි වී නොමැත
ගිණුමේ බැරට චැක්පතක් හෝ කීපයක් තැන්පත් කරලා තියෙනවා. හැබැයි තාම ඒවා ගිණුමට බැර වෙලා නෑ. ඒ කියන්නේ වෙනත් බැංකුවක, වෙනත් ශාඛාවක චැක් වෙන්න පුලුවන්. ඒවා දැන් තියෙන ක්‍රෙම්ට උපරිම වශයෙන් දවසක් කාලයකට පස්සෙයි බැරවෙන්නෙ. ඊට කලින් ඒ සල්ලි ඇතැයි හිතාගෙන චැක් ලිව්වොත් මේක ගහලා ආපහු යවනවා.
  • Refer to Drawer / අණකරු විමසනු
මේක තමා වැඩියම භාවිතාවෙන නරකම රිමාක් එක. සල්ලි නෑ ගිණුමෙ. හැබැයි බැංකුව ඒක එහෙම්මම කියන්නේ නෑ. ලියාපු එකාගෙන්ම ගිහිං අහගනිං කියලා තමා තියෙන්නේ. මේ සටහන එක්ක චැක් රිටං කොරන්න බැංකුව තරමක දඩයක් ගහනවා. ඒක කරන්නෙ එහෙම සල්ලි නැතිව චැක් ලියන එක වලක්වන්න. මේ රිමාක් එක ගහල චැක් තුනක් රිටං කලොත් (සාමාන්‍ය ලිත් වර්ෂයක් තුල) ඒ චැක්එක හිමි ගිණුම වහලා දාන්න බැංකුවට අයිතිය තියෙනවා.

චැක්එක අයිති ඒ බැංකුවට නොවෙයිනං අපිට චැක්එකම ආපහු එන්නෑ. චැක්පත් අගරු නිවේදනය කියලා එකක් චැක් එකේ පොටෝ එහෙකුත් එක්ක තමා එන්නෙ. ඒක හොඳටම ඇති නඩුයන්න.

හා... හා... දැන් ලිව්වත් ඇති හොඳටම. එහෙනං මම ගෙහුං එඤ්ඤංකො දැනට ඈ...